Thiền định không thiền định
Con rắn hay sợi dây?
Thực tại giống như sợi dây, tâm trí bạn nghĩ đó là con rắn và sinh ra sợ hãi. Khi nhận ra sợi dây là sợi dây, sợ hãi liền tan biến. Sự bình an thực sự chỉ có được khi bạn nhìn thấy thực tại đúng như nó là, vượt qua mọi sự tưởng tượng nhầm lẫn của tâm trí.
Giống như ví dụ về sợi dây và con rắn, mọi khủng hoảng chỉ chấm dứt khi tâm trí nhìn thấy đúng về thực tại. Tâm trí chỉ có thể nhìn đúng về thực tại khi nó trở nên yên lặng, không phóng chiếu các tưởng tượng của mình lên thực tại.
Tâm trí không thể yên lặng bằng sự cố gắng đạt được điều gì đó, kể cả là thiền định. Khi nhận thấy sự hoàn hảo của cái đang là, thoát khỏi những ảo tưởng về tôi và thế giới, mọi hi vọng đạt được cái gì đó trong tương lai liền chấm dứt.
Thả lỏng hoàn toàn trong hiện tại, thong dong một cách tự nhiên trong sự sinh khởi trùng trùng của suy nghĩ và các ấn tượng giác quan, cảm nhận sáng tỏ rõ ràng về cái đang là mà không bận tâm thay đổi hay cải tiến bất cứ cái gì…
Đó chính là thiền định không thiền định của một hành giả Trong suốt.
Dưới ánh sáng rực rỡ của mặt trời nhận biết
Tôi đã từng sợ hãi con rắn gớm ghiếc và nguy hiểm này
Rồi lại cười lăn lộn ra khi biết
Đó chỉ là một sợi dây không gì khác
Sợ hãi và niềm vui chỉ cách nhau một khoảnh khắc mà thôi!
Câu hỏi làm thế nào để tiêu diệt con rắn
Trở nên thật buồn cười
Khi ở nơi đó,
Em rắn chưa bao giờ tồn tại!
Khổ đau và hạnh phúc chỉ khác nhau
Ở chỗ nhận ra hay không, cái tôi là không có thật
Nếu bạn nhận ra
Những lo lắng và đấu tranh để tiêu diệt cái tôi
Sẽ hoàn toàn tan biến
Giờ đây tôi vui hưởng các ảo ảnh mà không hề sợ hãi
Và vẫn dùng từ “tôi” để liên lạc với mọi người
Nhưng suy nghĩ “có tôi” đã bị đốt cháy mất rồi
Dưới ánh sáng rực rỡ của mặt trời Nhận biết
Yêu quý bạn!
Trong Suốt
Xem thêm :
Không có gì nên làm hay bắt buộc phải làm
Chưa bao giờ từng có người làm,
Chưa bao giờ từng có sự lựa chọn,
Chưa bao giờ từng có sự chú ý,
Chưa bao giờ từng có sự cố gắng,
Chỉ có một dòng chảy tự nhiên của sự hiện ra trống không.
‘Tôi’, ‘lựa chọn’, ‘cố gắng’, ‘chú ý’ đều được suy diễn từ dòng chảy tự nhiên đó.
Hiểu được như vậy, ‘cái tôi’ – người làm – và hành động làm sẽ tan biến
Chỉ có dòng chảy sống động của trống không sáng tỏ,
Không hề có cảm giác về người làm hay hành động làm
Đó gọi là ở trong dòng chảy không cố gắng của không thiền định.
❤️
Trong Suốt
Trích trà đàm “Không có gì nên làm hay bắt buộc phải làm” – Sài gòn, 10/12/2017.
There is no doer
There is no act of choice
There is no act of attention
There is no act of effort
There is only a natural flow of empty appearances
‘I’, ‘choice’, ‘effort’, ‘attention’ are inferred from that natural flow.
Once that is understood, ‘I’ – the doer – and the act of doing will disappear
There is only a vivid flow of empty appearances
Without any sense of a doer, or of an act of doing
That is called entering the effortless stream of non-meditation.
❤,
Trong Suot
(Quoted from the tea-talk “There is nothing that should be or ought to be done”, Dec 10 2017. Translated by Duc Doan)
Lời khuyên khi thiền
Chính việc đi tìm hạnh phúc
Khiến con xa rời hạnh phúc
Chính việc muốn thoát khỏi khổ đau hiện tại
Khiến con tiếp tục khổ đau
Chính việc muốn hoàn cảnh phải theo ý mình
Khiến con liên tục bực mình
Chính việc muốn điều chỉnh tâm thức
Khiến con đánh mất trạng thái tự nhiên không cần điều chỉnh
Vì thế hãy mặc kệ tất cả những gì xảy ra trong tâm trí
Hi vọng và sợ hãi, chấp nhận và chối bỏ, hay những tranh đấu nội tâm
Hãy để yên cho chúng tự hiển lộ, tự hoạt động rồi tự tan vào không trung
Như những đám mây tự thay hình đổi dạng rồi tự mình tan biến
Vào bầu trời rộng rãi, khoáng đạt của tự nhiên Nhận biết
Như đại dương không từ chối mọi cơn sóng khởi lên
Thiền thật sự thì không loại trừ ảo tưởng
Hãy nhận ra mọi cơn sóng đều luôn là nước
Và để cho đại dương biểu diễn vũ điệu của chính mình
Khi nhận ra Biết là một với mọi thứ hiện lên
Thì bất kể con làm gì cũng đều là Đại Định
❤,
Trong Suot
(Sau buổi thiền “Giới thiệu trực tiếp vào Biết”, Hà Nội, tháng 6/2023”)
A translation by Hồng Minh Trang :
Advice on meditation
The very pursuit of happiness drives you away
From happiness itself, leaving you astray
The desire to escape from what’s now painful
Is what makes the pains continue
Longing for circumstances to align with your will,
Only breeds frustration, a cycle that instills.
Yearning to control the mind, to get thoughts tamed
Makes you forget the natural state needless of change
So release all wants and dislikes, hopes and fears,
Acceptance and rejection, just let them appear.
Allow them to freely arise, unfold, and disappear,
Like clouds transforming, then vanishing spontaneously
All by themselves, they’ll fade,
Into the boundless sky of Natural Awareness
Like the ocean embracing every rising wave,
True meditation doesn’t exclude illusions in any way.
Recognize all waves are nothing but water,
Let the ocean perform its dancing grace.
When realizing Awareness is one with all that appears,
Then no matter what you do, it’s the Great Samadhi
❤,
Trong Suot
(After the mediation session “Direct introduction into Awareness”, Hanoi, June 2023)
Vũ Khải Dựa trên cảm hứng bài thơ trên, em và bạn em có phóng tác câu chuyện đối thoại giữa Trong Suốt và học trò
Trong Suốt: Hãy ngồi xuống, học trò ơi, để ta kể cho con nghe một câu chuyện về lời khuyên khi thiền.
Học trò: Rất vui được nghe, Thầy ạ.
Trong Suốt: Chuyện này kể về việc tìm hạnh phúc trong thời khắc khó khăn. Chính việc tìm kiếm hạnh phúc khiến chúng ta càng xa rời nó. Hạnh phúc không phải là mục tiêu cần đuổi theo mà là trạng thái nội tại mà chúng ta có thể trải nghiệm.
Học trò: Vậy sao chúng con lại muốn thoát khỏi khổ đau hiện tại?
Trong Suốt: Đúng vậy, học trò. Chúng ta thường muốn thoát khỏi khổ đau và tìm kiếm sự thoải mái. Nhưng việc này chỉ làm cho khổ đau kéo dài. Chúng ta cần chấp nhận khổ đau và để nó tự nhiên trôi qua. Chỉ khi chúng ta không còn chống lại, chúng mới tan biến như những đám mây thay hình đổi dạng và tan biến vào không trung.
Học trò: Thưa Thầy, khi chúng con muốn hoàn cảnh phải theo ý mình, liệu có gì không đúng sao?
Trong Suốt: Chính mong muốn kiểm soát hoàn cảnh là nguồn gốc của sự bực mình. Thay vì muốn điều chỉnh tâm thức và thay đổi mọi thứ theo ý mình, hãy để tự nhiên hiển lộ và hoạt động mà không can thiệp. Như đại dương không từ chối mọi cơn sóng, chúng ta hãy chấp nhận mọi tình huống và để cho cuộc sống diễn ra theo cách riêng của nó.
Học trò: Vậy thì tâm trí của chúng con nên như thế nào?
Trong Suốt: Hãy để tâm trí yên lặng và không gắn bó với những suy nghĩ, hy vọng và sợ hãi. Thông qua thiền, ta nhận ra rằng mọi suy nghĩ chỉ là nước, và để cho Nhận Biết tự nhiên biểu diễn vũ điệu của chính nó.
Học trò: Vậy khi nhận ra điều này, chúng ta sẽ trở thành ai?
Trong Suốt: Chúng ta sẽ trở thành người điên rồi, hahaha! (Cười lớn) Đùa thôi, học trò ạ! Khi nhận ra rằng Nhận Biết là một với mọi sự vật hiện tượng, bất kể chúng ta làm gì cũng trở thành một phần của trạng thái hoàn mỹ – Đại Định.
Học trò: Cảm ơn Thầy đã chia sẻ. Con sẽ cố gắng áp dụng những lời khuyên này vào cuộc sống hàng ngày của mình.
Trong Suốt: Rất tốt, học trò ạ. Hãy thực hành và khám phá trạng thái tuyệt vời sẵn có của bản thân.
Tìm hiểu thêm về Biết :
Thiền luận – Ba Gàn
1/
Tỉnh giác là phi nổ lực. Nếu không nó chỉ là “thấy mình thức trong ngủ”.
2/
Biết nhiều nhưng không biết về bản thân mình. Cũng giống như rơi xuống nước, biết mọi thứ chỉ không biết bơi.
3/
Trả lời đúng cho câu hỏi sai là ngu. Câu hỏi: thiền là gì?
4/
– Thành thật là gì?
– Tức khắc tức thì không chuẩn bị trước.
– Thế tu là giả dối cả sao ?
5/
Ca sĩ biến mất trong bài hát. Họa sĩ biến mất trong nét vẽ. Hai người yêu nhau biến mất trong tình yêu.
Thế thì làm sao còn Phật còn người tu được ?
6/
Thiền không dành riêng cho tôn giáo. Làm bất cứ thứ gì với toàn bộ sức sống của mình mà không vì tiền, không vì tiếng, cũng không vì đạt đến. Thì chính là thiền.
7/
Làm mà thảnh thơi, mà nghỉ ngơi mà thú vị. Đấy là nghệ thuật vô tích sự. Chẳng cầu thành công, chẳng sợ thất bại.
8/
Một người tu thiền đã lâu năm tới chơi.
Ông già viết chữ Phật lên ghế rồi mời khách ngồi.
Ông khách không dám ngồi.
Ông già tặng khách cuốn kinh và một cái tượng Phật nhỏ.
Rồi không nói gì.
9/
– Ông nghĩ sao về bức tranh chăn trâu “Thỏng tay vào chợ”? Tánh thiền ở chỗ nào?
– Thiền cái mẹ gì ? Nếu đã xong rồi, thì ai mà chẳng say.
10/
Đừng chấp bản ngã của bất kỳ ai là pháp thân thanh tịnh.
